Skip to content
Zawiercie Info

Zawiercie Info

  • Strona główna
  • News
  • Miasto
  • Kultura
  • Wydarzenia
  • Turystyka
  • Kronika Policyjna
  • Zdrowie
    • Apteki
    • Weterynarze
  • Pozostałe
  • Wszystkie artykuły
  • Kontakt
  • Miasto

Czy wiedziałeś? Czyli ciekawostki historyczne o Zawierciu

Ewa Polak 26 sierpnia 2021
253

Dziś przedstawiamy Wam kilka ciekawostek dotyczących naszego miasta. Każdy obywatel miasta Zawiercie powinien je znać.

Nazwa miasta Zawiercie

Według zapisów historycznych miejscowość powstała już w XV wieku w średniowieczu. W jednym z pradawnych zapisów z 1437 roku odkryto informację dotyczącą naszego miasta. Według dokumentu miasto określo jako „Zawiercze”. Mało kto wie i zapewne nie zastanawiał się nad pochodzeniem nazwy miasta Zawiercie. Otóż ciekawą informacją jest, że nazwa związana jest z wyrażeniem „za Wartą”, czyli inaczej miasta położonego za rzeką Wartą. Natomiast nazwa rzeki „Warta” jest ściśle związana z rzeczownikiem „wart”, który kojarzy się wszystkim z wartkim prądem rzeki. Ponadto występuje jeszcze jedna teoria, która głosi, że miasto przyjęło swoją nazwę od rdzennej ludności, która przybywając na tutejsze rejony „okrążyła”, czy inaczej „zawierciła” obszar ówczesnej osady Zawiercie. Wiemy już, że nazwa miasta Zawiercie zaczęła oficjalnie funkcjonować w XV wieku. Zapis tej nazwy pojawił się za panowania księcia opolskiego Bolesława V. Nazwa została uwzględniona w dokumencie związanym z nadaniem gruntu oraz wyrażeniem zgody na wybudowanie karczmy i kuźnicy jednemu z ówczesnych mieszkańców miasta.

Jak powstało miasto?

Miejscowość została utworzona dzięki połączeniu wielu innych pobliskich osad, które można odnaleźć w przeróżnych dokumentach historycznych. Znany w kraju historyk Jan Długosz w latach około 1470 – 1480 wykazał wszystkie pobliskie miejscowości, które poprzez procesy urbanizacyjne zostały przyłączone do Zawiercia. Były to np. Kromołów, który zapisywany był w tamtych czasach jako Cromolow (w nim znajduje się źródło rzeki Warta). Aktualnie uznawany za najstarszą dzielnicę miasta. Poza tym polski kronikarz wymienił także Żerkowice (Zirkowycze), Bzów (Bzow), Karlin (Carlyn), Łośnice (Losznycze), Blanowice (Bylanowycze). Uważa się jednak, że pierwsza historyczna wzmianka o jednej z aktualnych dzielnic naszego miasta ukazała się już w 1220 roku. Zapis dotyczył obszaru Żerkowic i widniał w dokumencie biskupa Iwo Odrowąża, który pochodził z Krakowa. Jak widać na podstawie historii Zawiercie powstało w wyniku procesu urbanizacji, czyli połączenia z pobliskimi mniejszymi miejscowościami w większą całość i ostatecznie miasto. Zwiercie jest więc zlepkiem wielu odrębnych historii połączonych wzajemnie wsi i osad. Podobno poprzez teren dzielnicy Kromołów poprowadzony był szlak handlowy, który łączył dwie większe miejscowości Kraków oraz Poznań. Szlak datowany był na XIV wiek. Po III rozbierze Polski miasto Zawiercie należało do obszarów pruskiego Nowego Śląska. Następnie Zawiercie przyłączono do Księstwa Warszawskiego, a na przełomie lat 1815 – 1915 podlegało do Królestwa Polskiego.

Rozwój miasta na przestrzeni wieków

W XV wieku odnotowany był rozwój miasta. W szczególności nastąpił progres hutnictwa żelaza, rozwinęła się praca manufaktur, a także liczne prace wykonywane w kuźnicach z napędem wodnym. Dzisiaj miasto leży w województwie śląskim w powiecie zawierciańskim, jednak dawniej należało do terenów powiatu lelowskiego w województwie krakowskim (XVI wiek). Sam Walenty Roździeński odnotował i opisał przemysłowy charakter Zawiercia w 1612 roku. Ujął zapisy o mieście w historycznym poemacie dotyczącym hutnictwa śląskiego. Z jego twórczości literackiej możemy wnioskować, że opisywał on znajdujące się na tutejszych ziemiach kuźnice.

W XVIII funkcjonowały na tutejszym obszarze pierwsze tartaki oraz zakłady metalurgiczne. W ówczesnym Zawierciu Większym wybudowany był wspomniany tartak, natomiast w Zawierciu Małym zakład metalurgiczny. Miasto w tym wieku posiadało także władzę miasta, która pełniła rządy w ramach samorządu gminnego. Funkcje zarządzające w Zawierciu pełnili wówczas sołtysi. W latach 1831 – 1860 miasto przeżywało swój rozkwit, wszystko za sprawą przebywających tutaj sukienników oraz płócienników.

Warto podkreślić, że bardzo duży wpływ na rozwój miasta miała Kolej Warszawsko – Wiedeńska, a także rozbudowane drogi. Dzięki kolei otwarto ciągły ruch z Częstochowy do Ząbkowic oraz z Koluszek do Ząbkowic. Otwarcie kolei wpłynęło na rozwój handlu i przemysłu. W XIX wieku powstał pierwszy duży zakład przemysłowy Fabryka Szkła S.A. Reich i Spółka., Fabryka Odlewów Żelaza i Budowy Maszyn „Sambor i Krawczyk”, Fabryka Rur i Żelaza „Hulczyński”, „Ernest Erbe”, „Ferrum”, „Poręba”, „Ułan”, „Suchy Element Elektryczny”, „Liniarnia”, fabryka sztucznej wełny, przedsiębiorstwa metalowe, fabryka opakowań blaszanych.

Continue Reading

Poprzedni: Osobistości Zawiercia
Kolejny: Podpisano porozumienie o współpracy międzymiastowej

Powiązane wpisy

Zawiercie z dziurą budżetową
  • Miasto

Zawiercie z dziurą budżetową

Michał Krajewski 2 stycznia 2023 190
Remont bazyliki w Zawierciu
  • Miasto

Remont bazyliki w Zawierciu

Michał Krajewski 15 grudnia 2022 118
Rocznica Odzyskania Niepodległości
  • Miasto
  • Wydarzenia

Rocznica Odzyskania Niepodległości

Ewa Polak 9 listopada 2022 134
Sprawdź ofertę zajęć Miejskiego Ośrodka Kultury
  • Kultura
  • Miasto

Sprawdź ofertę zajęć Miejskiego Ośrodka Kultury

Ewa Polak 9 października 2022 148
Nie trać czasu! Złóż wniosek o dodatek węglowy
  • Miasto
  • News

Nie trać czasu! Złóż wniosek o dodatek węglowy

Ewa Polak 25 września 2022 275
Ogłoszono konkurs na najładniejszy ogródek
  • Miasto
  • News

Ogłoszono konkurs na najładniejszy ogródek

Ewa Polak 11 sierpnia 2022 215

Przeczytaj

Fatalny początek rundy wiosennej dla Warty Zawiercie
  • Sport

Fatalny początek rundy wiosennej dla Warty Zawiercie

Michał Krajewski 20 marca 2023 18
Porażka 4:1 na wyjeździe Na długo w ustach piłkarzy Warty Zawiercie pozostanie smak porażki, jakiej doznali na wyjeździe w starciu z Przemszą Siewierz. Gospodarze pokonali... Czytaj dalej
Obchody rocznicy wypadku pod Szczekocinami
  • Uroczystości i święta

Obchody rocznicy wypadku pod Szczekocinami

Wyszedł z więzienia i zabił teściową?
  • Kronika Policyjna

Wyszedł z więzienia i zabił teściową?

Zmarł porucznik Mieczysław Rosół
  • Znani ludzie

Zmarł porucznik Mieczysław Rosół

Tir rozbił się w parku
  • Kronika Policyjna

Tir rozbił się w parku

Fatalny początek rundy wiosennej dla Warty Zawiercie
  • Sport

Fatalny początek rundy wiosennej dla Warty Zawiercie

Michał Krajewski 20 marca 2023 18
Obchody rocznicy wypadku pod Szczekocinami
  • Uroczystości i święta

Obchody rocznicy wypadku pod Szczekocinami

Michał Krajewski 9 marca 2023 22
Wyszedł z więzienia i zabił teściową?
  • Kronika Policyjna

Wyszedł z więzienia i zabił teściową?

Michał Krajewski 2 marca 2023 41
Zmarł porucznik Mieczysław Rosół
  • Znani ludzie

Zmarł porucznik Mieczysław Rosół

Michał Krajewski 20 lutego 2023 50
Copyright © Wszystkie prawa zastrzeżone