Zbiornik Przeczycko-Siewierski

Zbiornik Przeczycko-Siewierski to rozległy akwen w północnej części województwa śląskiego, rozciągający się między Siewierzem a Przeczycami. Powstał w latach 1960-1963 przez spiętrzenie wód Czarnej Przemszy masywną zaporą ziemno-betonową. Dziś to jedno z popularniejszych miejsc wypoczynku dla mieszkańców GOP-u, które łączy funkcje rekreacyjne z przyrodniczymi i przeciwpowodziowymi.

Powierzchnia zalewu sięga ponad 5 kilometrów kwadratowych, a linia brzegowa ma długość około 9 kilometrów. Pagórkowate tereny Wyżyny Śląskiej otaczające zbiornik tworzą malowniczy krajobraz, który wyróżnia się na tle uprzemysłowionego regionu.

Zbiornik zaporowy z charakterem

Zapora, która stworzyła ten akwen, ma 806 metrów długości i 14 metrów wysokości. To solidna konstrukcja ziemno-betonowa, która od ponad 60 lat pełni swoją rolę. Maksymalna głębokość zbiornika wynosi 11 metrów i znajduje się w okolicy zapory, choć większość akwenu jest płytsza.

Czarna Przemsza, która zasila zalew, wraz z mniejszymi potokami i źródłami krasowymi wypływającymi z dna, zapewnia stały dopływ wody. Zbiornik ma pojemność całkowitą około 21 milionów metrów sześciennych, co czyni go jednym z większych akwenów w regionie. Nie każdy wie, że zalew pełni też ważną funkcję gospodarczą – reguluje przepływ rzeki poniżej zapory i zaopatruje w wodę elektrociepłownię w Będzinie.

Co można robić nad zalewem

Wędkarstwo to jedna z głównych atrakcji zbiornika. Akwen zarządzany przez PZW Katowice obfituje w ryby drapieżne – szczupaki, okonie – ale też białą rybę: leszcze, liny, płocie. Wędkarze mają dostęp do większości brzegów, a różnorodna linia brzegowa z zatoczkami i półwyspami daje spore możliwości wyboru stanowiska.

Żeglarstwo to druga domena zalewu. Nad wodą działają ośrodki wypoczynkowe oferujące wypożyczalnię sprzętu wodnego – od rowerków wodnych i kajaków po łodzie i jachty. Można też zapisać się na kursy żeglarskie i windsurfingowe, co przyciąga entuzjastów sportów wodnych z całego Śląska. Akwen jest na tyle duży, że spokojnie pomieści zarówno początkujących żeglarzy, jak i bardziej zaawansowanych.

Dopuszczone są też sporty motorowodne i narciarstwo wodne, choć oczywiście w wyznaczonych strefach, żeby nie kolidować z wędkarzami i pływającymi na desce.

Spacery i przejażdżki wokół wody

Nawet jeśli ktoś nie planuje wchodzić do wody ani łowić ryb, zalew oferuje przyjemne trasy spacerowe. Można przejść się wałem zapory albo wybrać mniej uczęszczane ścieżki, jak ulica Spacerowa w Tuliszowie. To spokojna droga asfaltowa prowadząca wzdłuż brzegu, z której można zejść wprost nad taflę wody.

Rowerzyści również znajdą tu swoje – okolica ma pagórkowaty charakter, więc trasy mają urozmaicony profil. Nad wodą często można spotkać ptactwo wodne, co dodaje uroku zwłaszcza w spokojniejszych fragmentach zalewu, z dala od głównych przystani.

W okolicy zbiornika, zarówno na brzegach jak i pod wodą, zachowały się pozostałości umocnień polowych z lat 30. XX wieku oraz z okresu II wojny światowej. To fragmenty Obszaru Warownego „Śląsk” – część została zatopiona podczas tworzenia zalewu, ale niektóre elementy wciąż można odnaleźć podczas spacerów.

Przyroda nad zalewem

Zbiornik ma też znaczenie przyrodnicze. W wodzie rozwinęła się bogata roślinność wodna – moczarka kanadyjska, rdestnica pływająca, rdest ziemnowodny, rogatek sztywny, sit rozpierzchły czy żabiniec babka wodna. To raj dla miłośników obserwacji przyrody.

Urozmaiconą linię brzegową tworzą liczne zatoczki, półwyspy, a po wschodniej stronie jest nawet niewielka wysepka. Te naturalne zakątki zapewniają ciekawe widoki zarówno od strony lądu, jak i z perspektywy wody – żeglarze mogą odkrywać kolejne fragmenty zalewu i znajdować ustronne miejsca do cumowania.

Miejscowości nad brzegiem

Nad wodami zbiornika leżą Siewierz, Przeczyce, Boguchwałowice, Duże Chmielowskie i Tuliszów. Każda z tych miejscowości ma swój dostęp do zalewu, choć największe ośrodki wypoczynkowe znajdują się w Siewierzu i Przeczycach. Z Siewierza blisko jest też do innych atrakcji – ruin zamku (dostępnych bezpłatnie w sezonie), zabytkowego kościoła czy Izby Pamięci.

Dojazd do zbiornika nie sprawia problemów – praktycznie z każdej strony prowadzą drogi dojazdowe. Można dojechać zarówno samochodem, jak i rowerem z okolicznych miejscowości.

Dla kogo to miejsce

Zalew Przeczycko-Siewierski to uniwersalna destynacja. Rodziny z dziećmi znajdą tu plaże i płytkie fragmenty do kąpieli, możliwość wypożyczenia rowerków wodnych i spokojnych spacerów. Wędkarze mają dostęp do bogatych łowisk przez cały rok. Żeglarze i miłośnicy sportów wodnych mogą korzystać z przystani i wypożyczalni sprzętu.

Nawet ci, którzy po prostu szukają miejsca na relaks z dala od miejskiego zgiełku, docenią spokojniejsze fragmenty brzegu i malownicze widoki na pagórkowaty krajobraz Wyżyny Śląskiej.

Informacje praktyczne

Dostęp do zalewu jest bezpłatny – można swobodnie spacerować wzdłuż brzegów, korzystać z publicznych fragmentów plaż i podziwiać widoki. Wędkowanie wymaga posiadania karty wędkarskiej i wykupienia zezwolenia PZW – szczegóły najlepiej sprawdzić na stronie PZW Katowice lub w lokalnych punktach sprzedaży.

Wypożyczalnie sprzętu wodnego działają głównie w sezonie letnim (czerwiec-sierpień), choć niektóre ośrodki otwierają się już w maju. Ceny wynajmu rowerków wodnych zaczynają się od kilkudziesięciu złotych za godzinę, kajaki i łodki są nieco droższe. Kursy żeglarskie oferowane przez ośrodki wypoczynkowe mają różne formuły – od jednodniowych warsztatów po kilkudniowe szkolenia z noclegiem.

Na zwiedzanie okolicy warto przeznaczyć co najmniej pół dnia, choć łatwo można spędzić tu cały weekend – łącząc spacery, wodne atrakcje i zwiedzanie pobliskiego Siewierza. Parking znajduje się przy głównych punktach dostępu do zalewu, zwłaszcza w okolicy Siewierza i Przeczyc.

Najlepszy czas na wizytę to sezon letni, gdy działają wszystkie wypożyczalnie i ośrodki, ale jesień i wiosna też mają swój urok – mniej ludzi, spokojniejsza atmosfera i ładne kolory przyrody odbijające się w wodzie.